fitto.work · I-EWS
Industrial Early Warning Score

Altı kanıt, tek bir skor.

I-EWS, endüstriyel sahada bir işçinin vardiya öncesi durumunu altı ayrı bilimsel ölçütten değerlendirip hekime objektif bir başlangıç noktası sunan bileşik bir erken uyarı skorudur. Bu sayfa formülün her terimini, neden çarpıldığını, neden toplandığını ve hangi bilimsel kaynaktan geldiğini tek tek açıklar.

Formülün tam hali

Terazinin matematiği

Klinik yük, işin ağırlığıyla çarpılır ve yaşa göre ölçeklenir; ısı, uyku ve apne ise ayrı yorulma kanalları olarak eklenir.

I-EWS · bileşik skor
I-EWS = ( NEWS2CP × Miş + NEWS2NEU ) × kyaş
      + Ftermal + Fuyku + 0.7 × Fapne
Klinik (kardiyopulmoner + nöro) İş yükü çarpanı Yaş çarpanı Termal stres Uyku yoksunluğu Apne riski
Bileşenler

Altı sütun, altı bilimsel standart

Her sütun kendi alanında onlarca yıldır doğrulanmış bir ölçeğe dayanır. fitto.work bunları icat etmez — belirli bir amaç için birleştirir.

❤️
NEWS2 — Kardiyopulmoner & Nöro
CP: 0–14 · NEU: 0–6

Nabız, solunum, oksijen satürasyonu, kan basıncı (CP) ile bilinç düzeyi ve ateş (NEU). Hastane erken uyarı sisteminin sahaya uyarlanmış hâli.

Royal College of Physicians — National Early Warning Score 2 (NEWS2), 2017
🏗️
İş Yükü — MET çarpanı
1.0 / 1.3 / 1.6

İşin metabolik ağırlığı. Ofiste 90 nabız ile kazan dairesinde 90 nabız aynı değildir — bu yüzden klinik yükü çarpan olarak etkiler.

Ainsworth ve ark. — Compendium of Physical Activities, Med Sci Sports Exerc 2011
📈
Yaş — %HRR çarpanı
k = 1.0 / 1.10 / 1.15

Kalp rezervi (%HRR) yaşa göre yorumlanır. Aynı nabız genç ile yaşlıda farklı anlam taşır; çift sayma yapılmadan ölçeklenir.

Tanaka, Monahan, Seals — Age-predicted maximal heart rate, J Am Coll Cardiol 2001
🌡️
Termal — WBGT
0 / 1 / 2 / 3

Yaş-küre sıcaklık indeksi: nem ve radyan ısıyı da içerir. Sadece ortam sıcaklığından çok daha doğru bir ısı stresi ölçütü.

ISO 7243:2017 — Ergonomics of the thermal environment (WBGT)
🌙
Uyku Yoksunluğu
0 / 1 / 2 / 3

Vardiya öncesi uyku süresi dilimi. 3 saat uykuyla 8 saat uyku aynı sayılamaz; dikkat ve reaksiyon süresini doğrudan etkiler.

NIOSH — Work Schedules: Shift Work and Long Hours, 2016
😮‍💨
Apne — STOP-BANG
0–8 → 0.7 katsayı

Uyku apnesi tarama anketi. Kronik bir risk olduğu için akut bulgulardan ayrılır ve 0.7 ağırlıkla eklenir.

Chung ve ark. — STOP questionnaire for OSA, Anesthesiology 2008
Tasarım kararı

Neden çarpma, neden toplama?

Formülün şekli keyfi değil — fizyolojik bir mantığa dayanır.

× ÇARPIM Klinik yük × iş

Kalp-akciğer yükü, işin ağırlığıyla katlanır. Hafif işte tolere edilebilen bir bulgu, ağır işte tehlikeli hâle gelir. Bu yüzden çarpan ilişkisi kurulur.

(NEWS2CP × Miş) — iş ağırlaştıkça etki büyür

+ TOPLAM Bağımsız kanallar

Ateş, ısı, uyku ve apne klinik yükten bağımsız yorulma kaynaklarıdır. Birbirini katlamaz, üst üste eklenir — her biri ayrı bir alarm kanalıdır.

+ Ftermal + Fuyku + 0.7·Fapne
Önemli: Bu formül bir başlangıç hipotezidir. "Çarpalım mı toplayalım mı, hangi katsayı doğru" sorusunu felsefeyle değil, gerçek veriyle çözmek için Kalibre Motoru devreye girer — orada katsayılar veriden yeniden bulunur ve doğrulanır.
İnteraktif

Formülü kendin dene

Değerleri oynat, hem eski elle ayarlı formülün ham puanını hem de veriden kalibre modelin olasılığını canlı gör. Başlangıç: Ahmet, 52, kazan dairesi.

4
1
82
2
2
5
—
eski formül · ham I-EWS puanı
Kalibre model olasılığı
——
Fark: Sol taraftaki ham puan (örn. 13.5) bir olasılık değildir — "kaç yüzde risk" sorusunu cevaplamaz. Sağdaki % ise veriden kalibre edilmiş, anlamlı bir olasılıktır. Bunun nasıl elde edildiğini Kalibre Motoru anlatır.
Bilimsel temel

Formülün dayandığı altı standart

NEWS2
RCP London, 2017 · klinik erken uyarı
Tanaka HRmax
J Am Coll Cardiol, 2001 · yaş-nabız
MET / Compendium
Ainsworth, 2011 · iş yükü
WBGT
ISO 7243:2017 · ısı stresi
NIOSH
2016 · vardiya & uyku
STOP-BANG
Chung, Anesthesiology 2008 · apne

İstatistiksel yöntemlerin (lojistik regresyon, AUROC, kalibrasyon, bootstrap, TRIPOD) tam künyeleri için → Bilimsel Veri Kullanımı.

Peki bu formül doğru mu?

Bir skor "doğru" diyemez — sadece gerçek olaylarla uyumlu olduğunu kanıtlayabilir. Kalibre Motoru tam bunu yapar: katsayıları veriden bulur, AUROC ve kalibrasyonla sınar.

Kalibre Motoruna Geç →